Türk futbolunda "derbi" denince akla önce İstanbul'un üç büyüğü ve Trabzonspor gelir. Bu dört kulübün birbirine karşı oynadığı maçlar sezonun en çok izlenen, en çok konuşulan ve en çok bahis yapılan karşılaşmalarıdır. Bu yazıda 1994-95 sezonundan bu yana oynanan tüm lig derbilerini veri üzerinden inceliyoruz: toplam 388 maç, maç başına 2,68 gol, %26 beraberlik. Her rakamın arkasında aynı kaynak var ve hepsi lig maçlarıdır; Türkiye Kupası ve Süper Kupa maçları bu sayılara girmez.
Dört büyüklerin kendi arasındaki puan tablosu
Dört takımın yalnız birbirine karşı oynadığı maçları bir mini lig gibi düşünürsek (galibiyet 3, beraberlik 1 puan) tablo şöyle oluşuyor:
| # | Takım | O | G | B | M | A | Y | P |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 194 | 87 | 55 | 52 | 289 | 222 | 316 | |
| 2 | 194 | 80 | 47 | 67 | 257 | 238 | 287 | |
| 3 | 194 | 68 | 49 | 77 | 266 | 267 | 253 | |
| 4 | 194 | 52 | 51 | 91 | 228 | 313 | 207 |
Fenerbahçe bu mini ligin zirvesinde: diğer üç büyüğe karşı 194 maçta 87 galibiyet ve 289 gol. Trabzonspor ise 52 galibiyetle tablonun sonunda. Fark, uzun bir dönemin toplamı olduğu için tek bir sezonun formunu yansıtmaz; ama bu kulüplerin birbirine karşı karakterini anlamak için iyi bir başlangıç noktasıdır.
Altı büyük derbi tek tek
Galatasaray – Fenerbahçe
18-19-2865 lig maçında Fenerbahçe 28 galibiyetle önde; maç başına 2,29 gol, KG var %43, ev sahibi galibiyeti %49. En farklı sonuç Fenerbahçe 6-0 Galatasaray (2002-03). Son maç: Galatasaray 2-1 Fenerbahçe.
GS–FB maç geçmişinin tamamıGalatasaray – Beşiktaş
30-13-2164 lig maçında Galatasaray 30 galibiyetle önde; maç başına 2,52 gol, KG var %55, ev sahibi galibiyeti %59. En farklı sonuç Beşiktaş 3-0 Galatasaray (2017-18). Son maç: Beşiktaş 0-1 Galatasaray.
GS–BJK maç geçmişinin tamamıFenerbahçe – Beşiktaş
27-18-2065 lig maçında Fenerbahçe 27 galibiyetle önde; maç başına 2,91 gol, KG var %63, ev sahibi galibiyeti %40. En farklı sonuç Fenerbahçe 3-0 Beşiktaş (2012-13). Son maç: Fenerbahçe 1-2 Beşiktaş.
FB–BJK maç geçmişinin tamamıGalatasaray – Trabzonspor
32-15-1865 lig maçında Galatasaray 32 galibiyetle önde; maç başına 2,85 gol, KG var %55, ev sahibi galibiyeti %45. En farklı sonuç Trabzonspor 1-5 Galatasaray (2023-24). Son maç: Trabzonspor 4-0 Galatasaray.
GS–TS maç geçmişinin tamamıFenerbahçe – Trabzonspor
32-18-1464 lig maçında Fenerbahçe 32 galibiyetle önde; maç başına 2,70 gol, KG var %56, ev sahibi galibiyeti %45. En farklı sonuç Trabzonspor 0-4 Fenerbahçe (2015-16). Son maç: Trabzonspor 2-3 Fenerbahçe.
FB–TS maç geçmişinin tamamıBeşiktaş – Trabzonspor
27-18-2065 lig maçında Beşiktaş 27 galibiyetle önde; maç başına 2,82 gol, KG var %54, ev sahibi galibiyeti %38. En farklı sonuç Beşiktaş 5-0 Trabzonspor (2003-04). Son maç: Trabzonspor 2-0 Beşiktaş.
BJK–TS maç geçmişinin tamamıKıtalar arası derbi neden ayrı bir yerde duruyor?
Galatasaray ile Fenerbahçe arasındaki maçlar, iki kulübün İstanbul'un iki yakasını temsil etmesinden dolayı "kıtalar arası derbi" olarak anılır. Veri tarafında bu derbi 65 maçla arşivimizin en köklü Türk rekabetlerinden biri. Fenerbahçe 28-18 galibiyetle önde, 19 maç berabere. Maç başına 2,29 gol, Süper Lig genelindeki 2,80 ortalamasının altında. En farklı skor Fenerbahçe 6-0 Galatasaray, 6 Kasım 2002.
İstanbul'un diğer iki derbisi de kendi dengesine sahip. Galatasaray – Beşiktaş eşleşmesinde maç başına 2,52 gol çıkarken Fenerbahçe – Beşiktaş maçlarında bu değer 2,91. Trabzonspor'un İstanbul ekiplerine karşı maçları ise çoğu zaman şampiyonluk yarışını etkilemiş, deplasman takımının da sık kazandığı karşılaşmalar oldu.
Saha avantajı derbilerde ne kadar işliyor?
Süper Lig genelinde ev sahibi takım maçların %47 kadarını kazanıyor. Dört büyüklerin kendi aralarındaki maçlarda bu oran %46. Yani derbilerde saha avantajı ligin geneline göre daha zayıf; büyük takımlar deplasmanda da kazanacak kaliteye sahip. Beraberlik oranı %26, lig genelinde %25.
On yıllara göre büyük derbiler
1990'lar
2,88
gol / maç · 72 maç
beraberlik %26
2000'ler
2,68
gol / maç · 120 maç
beraberlik %19
2010'lar
2,48
gol / maç · 120 maç
beraberlik %33
2020'ler
2,82
gol / maç · 76 maç
beraberlik %25
Büyük derbilerin en farklı skorları
Karadeniz derbisi
Derbi havası yalnız İstanbul'da esmez. Trabzonspor ile Çaykur Rizespor arasındaki Karadeniz derbisi, iki komşu şehrin taraftarı için sezonun en önemli maçlarından biridir; arşivimizde dört büyüklerin dışında kalan tek Süper Lig derbisi budur.
- Trabzonspor – Çaykur Rizespor: 37 maç, 24-4-9, maç başına 3,27 gol
Bu rakamlarla ne yapılır, ne yapılmaz?
Aralarındaki maçların uzun dönemli tablosu, bir derbinin karakterini anlatır: gollü mü, gergin mi, beraberliğe yatkın mı. Ancak 1994-95'ten bu yana kadrolar defalarca değişti; bugünkü bir Galatasaray'ın ya da Fenerbahçe'nin 1990'lardaki maçlarla doğrudan bağı yok. Bu yüzden geçmişi güncel formla birlikte okumak gerekir. Hangi verinin ne kadar ağırlık taşıdığını aralarındaki maçlar nasıl okunur rehberinde anlattık. Süper Lig'deki tüm rekabetler için Süper Lig derbileri sayfasına bakabilirsiniz.

